Trong khi các nước
thành viên của Tây Âu và Bắc Mỹ còn đang tranh cãi gay gắt về việc có
nên tiếp tục thi hành các chính sách kích thích kinh tế hay không, thì
Nga lại đánh giá tương đối thấp việc điều hòa lập trường về kinh tế, tài
chính và công tác tăng cường quan hệ với các nước thành viên nội bộ
G20. Điều mà Nga quan tâm đó là làm thế nào để lấy lòng Mỹ và Liên minh
châu Âu EU.
Vừa là một cường quốc Á –
Âu, lại vừa là một nước thành viên chung duy nhất của cả nhóm G8 và “bộ
tứ BRIC”, Nga đang tận dụng lợi thế về địa lý và chính trị của mình để
coi G20 là cơ hội quan trọng để đẩy nhanh tiến trình hiện đại hóa.
Muốn
xây đắp lại quan hệ kinh tế với Mỹ
Hôm thứ Tư (23/6), TT Nga
Dmitry Medvedev đã gặp mặt TT Barack Obama tại Washington; Từ việc ông
tiến hành hội đàm với các nhà lãnh đạo kinh tế Mỹ cho thấy, mục đích chủ
yếu của chuyến công du lần này chắc chắn tập trung vào phương diện hợp
tác trong lĩnh vực kinh tế của hai nước. Điều này khiến người ta nhớ đến
một câu nói của Robert Hormats, Phó Ngoại trưởng Mỹ phụ trách về kinh
tế, năng lượng và nông nghiệp đã phát biểu tại Diễn đàn kinh tế quốc St
Petersburg hôm 17/6 vừa qua, “giữa Nga và Mỹ đã có đủ điều kiện kinh tế
trọng yếu, thậm chí đã tìm được cơ hội tốt đáng kể trong vấn đề xây đắp
lại quan hệ kinh tế song phương”.
Kỳ thưc, từ đầu năm 2009, TT
Obama đã từng kêu gọi hai nước Mỹ - Nga nên xây đắp lại mối quan hệ kinh
tế mới; Lời kêu gọi này đương nhiên cũng đã phản ánh một lời thỉnh cầu
mạnh mẽ từ hai phía về việc tăng cường quan hệ kinh tế song phương. Vì
thế, chuyện Nga – nước xuất khẩu năng lượng lớn nhất toàn cầu được chào
đón với vẻ mặt tươi cười là không có gì kỳ lạ. Số liệu cho thấy, trong
toàn bộ kim ngạch xuất khẩu trị giá 18,4 tỷ USD từ Nga sang Mỹ, dầu thô,
kim loại nhôm và các loại nhiên liệu đều chiếm tới 80%.
Về phía
Nga, quốc gia này lại “thèm muốn” số vốn khổng lồ mà người Mỹ đang sở
hữu. Bộ trưởng Kinh tế Nga Elvira Nabiulina cho biết, “chúng tôi rất
hứng thú với số tiền đầu tư trực tiếp của Mỹ vào Nga, việc này sẽ giúp
trình độ hiện hại hóa và đa dạng hóa của các cơ quan kinh tế Nga được
nâng cao rõ rệt”; Đồng thời cần phải thông qua sự hợp tác với Mỹ để nâng
cao mức độ hiện đại hóa, bao gồm cả các ngành sản xuất cụ thể của nền
kinh tế Nga – Trước khi gặp mặt TT Obama, việc TT Medvedev ghé thăm
“thung lũng Silicon” tại bang California chính là một minh chứng tốt
nhất cho điều này.
EU sẽ giúp Nga nâng cao trình độ hiện đại
hóa
Bên cạnh đó, Nga cũng đang tích cực tìm kiếm sự giúp đỡ
của Liên minh châu Âu EU. Chủ tịch Hội đồng thường trực châu Âu – ông
Van Rompuy hôm 20/6 cho biết: “EU mong muốn trở thành đối tác trong tiến
trình hiện đại hóa của Nga, quan hệ kinh tế giữa EU và Nga vốn mật
thiết, điều chúng ta cần là để mối quan hệ này tiếp tục phát triển bền
chặt hơn nữa”.
So sánh với việc tăng cường quan hệ kinh tế với
Mỹ, nỗ lực lấy lòng EU của Nga lại càng tích cực hơn, khái niệm “EU trở
thành đối tác trong tiến trình hiện đại hóa của Nga” chính là do TT
Medvedev đưa ra đầu tiên tại hội nghị thượng đỉnh Stockholm vào tháng
11/2009. Thủ tướng Nga đương nhiệm Vladimir Putin cũng đã nhiều lần bày
tỏ mong muốn thắt chặt quan hệ kinh tế với các cường quốc kinh tế của
châu Âu như Pháp, Đức và Italy.
Các phương tiện truyền thông
phương Tây cho hay, nguyên nhân trực tiếp khi Nga lựa chọn việc thúc đẩy
quan hệ kinh tế với châu Âu và Mỹ là do, trong nội bộ G8, những bất
đồng trong việc có nên lập tức chỉnh đốn chính sách tài chính trong nước
hay có nên đánh thuế khối ngân hàng hay không giữa Âu – Mỹ khá lớn;
Trong nhóm chỉ có 8 nước thành viên này, Nga vẫn có giá trị để Âu – Mỹ
tranh giành. Xét theo góc độ của Nga, nước này cũng hy vọng nhân cơ hội
tốt này thoát khỏi sự phụ thuộc nghiêm trọng vào nguồn tài nguyên để
tăng trưởng kinh tế.
Cầm chắc tấm danh thiếp “nền kinh tế mới
nổi”
Về ý nghĩa nào đó, do nền kinh tế phụ thuộc nghiêm trọng
vào tài nguyên, khiến cho khoảng cách kinh tế của các nước thành viên
khác trong BRIC khá lớn, Nga mới nhận thức được rằng, khi “nhìn sang
hướng đông” thì không thể bỏ qua việc “nhìn sang hướng tây”. Một mặt,
nền kinh tế Âu – Mỹ đương nhiên có nhiều kinh nghiệm và thực lực hơn so
với các nền kinh tế mới nổi khác, nó sẽ giúp Nga nâng cao trình độ hiện
đại hóa, tăng cường tính bền vững và tính kiểm soát cho tăng trưởng kinh
tế Nga; Mặt khác, những dư luận cho rằng, Nga tụt hậu trong BRIC cũng
khiến nước này cần phải tìm kiếm xác định hợp tác và sự công nhận lẫn
nhau ngoài các nền kinh tế mới nổi.
Tuy nhiên, bất luận là khái
niệm nhỏ BRIC hay phạm trù lớn “nền kinh tế mới nổi”, Nga đều không muốn
mất đi dễ dàng. Ít nhất điều này có thể giúp Nga giành được nhiều lợi
ích hơn trong làn sóng cải cách cơ quan tài chính toàn cầu.
Trên
thực tế, sự điều hòa lập trường và điều chỉnh quan hệ của Nga đối với
Mỹ, châu Âu và các nền kinh tế mới nổi là xuất phát từ lợi ích nước Nga.
Chẳng hạn như, trước khi TT Medvedev sang thăm Mỹ, cố vấn kinh tế cấp
cao của tổng thống vẫn tuyên bố rằng, ông sẽ đề cập chương trình nghị sự
liên quan đến tiền tệ dự trữ tại hội nghị G20 Toronto.
Thu Hà