Mỗi năm, kim ngạch xuất khẩu ngành gốm sứ của tỉnh Bình Dương đạt bình quân 120 triệu USD, chiếm khoảng 70% – 80% kim ngạch xuất khẩu gốm sứ trên cả nước
Ở Bình Dương, thời cực thịnh có trên 500 cơ sở lớn nhỏ làm gốm sứ. Nhưng trên thực tế, do tốc độ phát triển công nghiệp và sự khắc nghiệt của thị trường, hiện chỉ còn khoảng 120 doanh nghiệp tồn tại với nghề. Trong đó có khoảng 20 - 30 doanh nghiệp xuất khẩu, chiếm khoảng 70% – 80% kim ngạch xuất khẩu gốm sứ trên cả nước. Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, đã có rất nhiều làng nghề, nghệ nhân cống hiến cả đời tâm huyết để tạo nên một nghề truyền thống lâu năm và phát triển như bây giờ. Mỗi chủ lò là một nghệ nhân, người nắm giữ cả kho kinh nghiệm và những bí quyết gia truyền. Làng nghề gốm thuộc ấp 1, xã Tương Bình Hiệp, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương là một nơi như thế. Khu vực này có khoảng 10 lò gốm đỏ lửa ngày đêm.
Những đôi thợ gốm
Lặn lội từ Thanh Hóa vào Nam, anh Lê Quang Tình, 38 tuổi, gặp chị Đặng Thanh Lan tại lò lu và nên duyên chồng vợ. Hiện anh chị có 3 cháu. Với 12 năm làm nghề gốm, anh Tình chia sẻ: “Công đoạn của vợ chồng tôi đang làm là in và làm theo khuôn. Thu nhập bình quân 90.000 đồng/ngày, cũng sống được. Mong rằng Nhà nước cũng như địa phương có những chính sách hỗ trợ cụ thể để đời sống người thợ chúng tôi được cải thiện hơn”.
Anh Võ Thanh Châu - chị Nguyễn Thị Kim Huệ cũng là một đôi như thế. Chồng cầm thanh gỗ mỏng để vỗ thân gốm, vợ trám lại những chỗ hở... Anh Châu nháy mắt: “Làm nghề này khiến vợ chồng... gắn bó hơn”.
Hiện ở lò có khoảng 10 đôi cùng lao động bên nhau. Vợ mệt - chồng làm, chồng cần - vợ giúp.
“Giữ lửa” cho nghề
Ông Hồ Văn Lớn, năm nay 68 tuổi, gắn bó với nghề gốm hơn 40 năm. Bảy người con của ông đều theo nghề. Khá gầy guộc nhưng động tác làm gốm, bưng gốm ra sân phơi của ông vẫn rất khỏe khoắn. “Ở đây, tôi lãnh tiền theo cái, mỗi cái khạp như vầy được 2.700 đồng. Làm từ 4 - 5 giờ, chiều tối về. Tuy công việc có nặng nhưng làm hoài nên quen rồi. Làm ngày nào ăn ngày ấy, không làm thì không có tiền!”.
Ở một góc khác là hai bà cháu Bùi Thị Thuận. Bà Thuận, năm nay 62 tuổi, biết nghề gốm từ khi còn bé. Bà kể: “hai con tôi đều làm nghề gốm. Nghề này khi trời mưa gió thì cực lắm. Hôm nào đau ốm nằm nhà thì nhớ nghề!”. Đứa cháu trai luẩn quẩn bên cạnh bà, thỉnh thoảng lại lấy khăn giúp bà vuốt gốm hoặc đem nước uống cho bà.